Merhaba arkadaşlar

Bu üç bölümden oluşan makale dizimizin konusu MS SQL Server 2008 R2 Kümesi (Cluster). İlk bölümde sanal makinelerin kurulumunu anlatacağım. İkinci bölümde Windows kümesini oluşturduktan sonra üçüncü bölümde de MS SQL Server 2008 R2 ürününü küme deteği ile birlikte kuracağım. Kümeleme için kullanacak olduğumuz işletim sistemi Windows Server 2008 R2 Enterprise Edition olacak ve kurulacak olan makineler de VMware vSphere 4 sanallaştırma ortamında bulunacak. Öncelikle sizlere kümeleme senaryosu için kullanacağım bileşenleri anlatacağım ve daha sonra da MS SQL ürününün kümelenmesi için bitirilecek prosedürlerden bahsedeceğim.

MS SQL Kümeleme için gerekli olan en düşük sürüm işletim sistemi (eğer Windows Server 2008 R2 işletim sistemi kullanılacaksa) Enterprise Edition olmalıdır. Bunun haricinde Datacenter sürümü de olabilir fakat ben bu seferlik Enterprise sürümünü tercih edeceğim. Peki niye Standard veya Web sürümlerini kullanamıyoruz? Zira, MS SQL kümeleme teknolojisi olarak Windows’un temel Failover Clustering bileşenini kullanmakta ve bu bileşen Standard veya Web sürümlerinde bulunmamakta.

MS SQL Server 2008 R2 ürünü ise Standard veya Enterprise sürümlerinden herhangi biri olabilir. Bu iki sürüm arasında tercih yapmak için gözönüne alınacak en büyük kriter de kümeleme işlemini kaç makine üzerine yayacağınız. Eğer toplamda iki makine ile bir kümeleme yapılacaksa, Standard sürüm bir MS SQL yeterli gelecektir. Fakat ikiden fazla (16 makineye kadar) makinenin olduğu bir küme yapılacaksa, Enterprise sürümü bir zorunluluk olmakta. Ben kendi senaryomda Enterprise sürümünü kullanacağım. Zira öncelikle iki makine ile başlayacağım kümeleme işlemine, daha sonra başka makineleri de ekleyeceğim.

Benim senaryomda kümelenecek makineler (sanal makineler) iki ayrı fiziksel ESX Host üzerinde duracaklar. Dolayısıyla böyle bir ortam için de bazı gereklilikler ortaya çıkmakta. Tablo 1 ve Şekil 1 bu gereksinimleri yansıtmakta:

Tablo 1: Farklı ESX hostlar üzerindeki sanal makinelerde kümeleme gereksinimleri

Şekil 1: Sanal makineler ve gereksinimler

Tüm bu verilerle beraber planladığım ortamı çizebilirim (Şekil 2). Şekilde ağ ortamı ve kullanılacak olan ürünler gösterilmektedir.

Şekil 2: Ağ topolojisi

Artık planladığım ortamı da netleştirdikten sonra, biraz da senaryomuzda neler yapacağımızdan bahsedeyim. İşte liste:

1-      ESX Host’lardan birinde sanal makine oluşturulacak

2-      Bu sanal makineye Windows işletim sistemi kurulacak

3-      Sanal makine başka bir ESX Host üzerine kopyalanacak

4-      Sanal makinelere paylaşım üzerindeki (SAN) gerekli disk alanları tanıtılacak

5-      Failover Clustering bileşeni sanal makinelerde etkinleştirilecek ve yapılandırılacak

6-      Kümelenmiş sanal makinelerden birincisine MS SQL Server 2008 R2 küme desteğiyle birlikte kurulacak

7-      İkinci sunucu, oluşturulmuş olan SQL kümesine eklenecek

Öncelikle sanal makineleri oluşturalım. vSphere Client arayüzünü açıyorum ve sol tarafta bulunan ESX sunuculardan istediğime sağ tıklayarak select “New Virtual Machine…”  seçimini yapıyorum. “Create New Virtual Machine” sihirbazı açılıyor ve Tablo 2’de görünen ayarları girerek bu sihirbazı sonlandırıyorum.

Tablo 2: “Create New Virtual Machine” sihirbazı için gereken değerler

Yeni sanal makinemizin özellikleri açıldığında, New NIC (adding) seçimini yapıyorum. Network Connection altında, Network Label listesinden bir etiket seçiyorum. Bu yarattığım ethernet arayüzü Genel veya Özel ağ için olabilir (bu arada listeden seçim yapabilmek için ilgili ağların daha önceden tanımlanmış olması gerekmekte. Eğer bu yapılmazsa listeye herhangi bir etiket gelmez ve sanal makineye ethernet arayüzü ekleyemeyiz). Ben bu eklediğim arayüzü Genel Ağ bağlantısı için seçtim şimdilik. Daha sonra (sanal makine yaratıldıktan sonra) ikinci bir arayüz daha ekleyeceğim ve onu da Özel Ağ bağlantısı için ayarlayacağım, ama şimdi değil.

Finish butonuna bastığımda, sihirbaz sanal makineyi oluşturuyor. Paylaşılmış kümeleme disklerini şu anda EKLEMİYORUM. Zira çok kısa bir zaman sonra bu makineyi başka bir ESX host üzerine kopyalayacağım ve kopyalama işlemi esnasında, daha önceden Raw Device Mapping (RDM) olarak tanımlanmış diskler sanal disklere çevrilmekte ESX tarafından. Tabii ki ben de bunu istemiyorum. O yüzden bu işi sonraya bırakarak, sanal makinenin özellikleri kısmında Add butonuna basıyorum. Listeden Ethernet Adapter seçerek Next butonuna basıyorum. Şimdi Özel Ağ için yapılandırdığımız ağ etiketini seçmenin sırası. Hatırlayacağınız gibi, ilk arayüzümüzü Genel Ağ için yaratmıştık. Next ve Finish butonlarına sırayla bastıktan sonra, sanal makinemizin oluşturulması aşaması bitmiş oluyor. Şimdi makineyi başlatıyorum ve üzerine Windows Server 2008 R2 Enterprise Edition işletim sistemini kuruyorum.

Şimdi yeni kurmuş olduğum Windows Server 2008 R2 sanal makinesini, bir başka ESX host üzerine kopyalayabilirim. Öncelikle sanal makineyi kapatıyorum ve üzerine sağ tıklıyorum. Menüden Clone seçimini yapıyorum. Tablo 3’de belirtilen işlemleri yaparak sihirbazı sonlandırıyorum.

Tablo 3: Kopyalama sihirbazı boyunca girilen değerler

Böylelikle iki ağ kartı tanımlanmış, üzerinde Enterprise sürümü işletim sistemi bulunan ikinci sanal makinemiz de oluşturulmuş oldu. Şimdi sanal makinelere paylaştırılmış diskleri ekleyebiliriz. Bu işlemi yapmadan önce Genel ve Özel Ağ için oluşturduğumuz ağ kartlarının yapılandırmalarını yapıp (IP adresi verme, DNS tanımlaması vs) herhangi bir bağlantı problemi olup olmadığını test ediyorum.

Not: Bu arayüzlerden Özel Ağ için olanında Varsayılan Ağ Geçidi ayarı boş bırakılmalı (Şekil 3) ve arayüz sıralamasında Genel Ağ için olan arayüzden sonraya alınmalıdır (Şekil 4).

Şekil 3: Özel ağ için varsayılan ağ geçidi değeri girilmemelidir.

Şekil 4: Genel ağ arayüzü gelişmiş seçeneklerde özel ağ arayüzünden üst sırada olmalıdır.

Herşeyin düzgün çalıştığına emin olduktan sonra, ilk makineye paylaştırılmış diski tanıtmaya başlıyorum. Bu amaçla, sanal makinelerden birinde Edit Settings kısmına geliyorum. Açılan pencerede sırasıyla Add, Hard Disk ve Next butonlarına basıyorum. Bir sonraki ekranda Raw Device Mappings seçiyorum ve Next butonuna basıyorum. Karşıma bir LUN listesi geliyor ve burada formatlanmamış bir LUN’u seçiyorum (bu listeye LUN’ların gelebilmesi için SAN depolama cihazı üzerinde gereken ayarların yapılmış olması ve ESX Host makinelerin görebileceği şekilde yapılandırımış olması gerekmektedir. Bu yazımızın konusu dışında olduğundan bu konulardan bahsetmeyeceğim). Next butonuna bastıktan sonra,  SAN depolama cihazı üzerinde olması gereken bir veri alanını seçiyorum. Bir sonraki ekranda, compatibility mode olarak Physical seçiyorum ve Next butonuna basıyorum.

Bir sonraki ekran ise denetleyici (controller) seçim ekranı. Burada yeni bir sanal araç noktası (Virtual Device Node) seçiyorum (örneğin SCSI 1:0 veya SCSI 2:0 gibi) ve Next butonuna basıyorum. Finish butonuna bastıktan sonra sihirbaz tarafından yeni bir SCSI denetleyicisi ve yeni bir hard disk yaratılıyor. Yeni oluşturulan disk hakkında yapmam gereken birşey daha var. O da SCSI denetleyicisinin tipi. Sanal makinenin özelliklerinden yeni oluşturulan SCSI denetleyiciyi seçiyorum ve Change Type ‘a tıklıyorum. Açılan pencerede, (seçili değilse) LSI Logis SAS seçeneğini işaretliyorum (bu denetleyici tipi Windows Server 2008 R2 işletim sistemi için geçerli olan tip. Daha önceki Windows sürümleri için seçimler farklılık gösterebilir). Bu ayardan sonra SCSI Bus Sharing ayarını da Physical yapıyorum ve işim bitiyor. Şekil 5 yeni oluşturulan sanal makineyi (iki ethernet arayüzü ve FC SAN quorum diski ile birlikte) göstermektedir.

Not: Burada eklemek istediğim bir nokta daha var. Eklemiş olduğunuz ilk diskin Quorum disk olarak kullanacağınız disk olmasına dikkat edin. Daha sonra kümeleme işlemi yapacağınız zaman (her ne kadar değiştirebilseniz de kümeleme yönetim arayüzünden) Windows Server 2008 R2 kümeleme sihirbazı size Quorum disk olarak hangi diski kullanacağınızı sormuyor (ilk kümeleme yaratma esnasında). Paylaşılmış disk olarak gördüğü ilk diski Quorum disk olarak kullanıyor.

Şekil 5: Yeni oluşturulan sanal makine (küme için oluşturulan ilk node)

Aynı prosedürlerle birlikte sanal makineye daha fazla paylaşılmış disk alanı ekleyebilirim. Ben iki tane daha ekliyorum ve böylece bir sanal makinem üzerinde 1 adet işletim sisteminin yüklü olduğu lokal disk ve üç adet de paylaşılmış disk olmak üzere toplam 4 adet disk alanım olmuş oluyor (üç adet paylaşılmış diski ilerleyen bölümlerde MS DTC ve SQL Server kümelemeleri için kullanacağım). İlk makinede disklerle ilgili işim bittiğine göre artık ikinci makineye de diskleri eklemem gerekiyor.

İkinci makine için de işlemler aslında aynı. Sadece iki noktaya dikkat etmekte fayda var. Bunlardan birincisi, disk ekleme sihirbazı içerisinde RDM seçimini yaptığım ekranda disk için “Use an existing virtual disk” seçimini yapıyorum ve sihirbaza daha önce birinci makine için oluşturduğum diski gösteriyorum. İkincisi ise, sanal araç noktası seçimi (virtual device node selection). Burada seçeceğim noktanın, ilk makine için seçtiğim nokta ile birebir aynı olması gerekiyor. Eğer ilk makinede SCSI1:0 seçmişsem, bu makinede de SCSI1:0 seçmem gerekiyor. Diğer tüm işlemler birebir aynı. İkinci makineye de diskleri ekledikten sonra, vSphere tarafında yapacağım işlemler bitmiş demektir. Şekil 6 iki sanal makinenin son halini göstermektedir.

Şekil 6: Kümeleme işlemi için oluşturulan iki sanal makine

Böylelikle birinci bölümün sonuna geldik. Bu bölümde MS SQL 2008 kümeleme için gerekli yazılım ve donanım öngerekliliklerinden bahsettim. Bu amaçla iki adet sanal sunucu oluşturdum ve her iki makineye paylaştırılmış disk alanları tanıttım. Bir sonraki bölümde Windows Server 2008 R2 üzerinde Failover Cluster özelliğini etkinleştirerek yapılandırmasını yapacağım. Daha sonra da SQL Server 2008 R2 ürününün kurulumunu yapacağım. Görüşmek üzere.

İlgili Makaleler

1. VMware Sanal Windows Server 2008 R2 üzerinde MS SQL Server 2008 R2 Kümesi – 2
2. VMware Sanal Windows Server 2008 R2 üzerinde MS SQL Server 2008 R2 Kümesi – 03
3. Windows Server 2008 R2 ve MS SQL 2008 üzerinde adım adım Sharepoint Server 2007 Kurulumu – 2